De natuur staat volop in bloei en de zon schijnt. Hoewel de lente en de zomer de mooiste tijd van het jaar zouden moeten zijn, is dit niet voor iedereen het geval. Hatsjoe! Wanneer je hooikoorts hebt wil je je tijdens deze periode misschien het liefst binnen verstoppen. Je hebt last van branderige ogen, een verstopte neus en je moet steeds niezen. Maar wat is hooikoorts precies en welke hooikoortsklachten kun je krijgen? In dit artikel lees je alles over hooikoorts, de symptomen van hooikoorts en natuurlijke remedies om de hooikoortsklachten te verlichten.
Inhoudsopgave
Wat is hooikoorts?
Hooikoorts is een allergische reactie op stuifmeel (oftewel pollen) van bepaalde bomen, grassen en planten. Wanneer de natuur in bloei staat hangen deze pollen in de lucht en worden ze verspreid. Deze pollen komen in je neus terecht. Normaal gesproken is er niets aan de hand. Maar dit ligt net even anders voor 20% van de mensen die hooikoorts hebben in Nederland.
Wanneer je hooikoorts hebt ziet je immuunsysteem deze pollen als een dreiging. Zodra de pollen je neusslijmvlies raken ontstaat een allergische reactie. Je lichaam begint histamine aan te maken om de pollen te bestrijden, wat resulteert in vervelende hooikoortsklachten.
Let op: Heb je last van klachten die op allergie voor pollen lijken buiten het hooikoortsseizoen om? Dan heb je waarschijnlijk geen hooikoorts, maar een verkoudheid.
Wie krijgt hooikoorts?
In principe kan iedereen last van hooikoorts krijgen. Welke leeftijd, geslacht of etniciteit je ook hebt. Erfelijke aanleg speelt echter een belangrijke rol in het ontwikkelen van allergieën. Als jouw ouders hooikoorts hebben, is er een grote kans dat ook jij een pollenallergie ontwikkelt.
Daarnaast zijn er bepaalde risicofactoren die de kans op het ontwikkelen van hooikoorts vergroten, zoals blootstelling aan allergenen. Mensen die in gebieden wonen waar veel pollen in de lucht hangen hebben bijvoorbeeld meer kans om hooikoorts te ontwikkelen dan mensen die in een gebied met minder pollen wonen.
Naast erfelijke aanleg en blootstelling aan allergenen kunnen ook andere factoren bijdragen aan het ontwikkelen van hooikoorts. Luchtvervuiling kan bijvoorbeeld leiden tot ontstekingen in de neus en de luchtwegen, waardoor het immuunsysteem gevoeliger wordt voor allergenen.
Wist je dat: een ongezonde leefstijl, zoals roken, weinig lichaamsbeweging en slechte voeding, het immuunsysteem kan verzwakken en daardoor kan bijdragen aan het ontstaan van hooikoorts?
Is er vandaag hooikoorts?
Om een actueel overzicht te krijgen van de hooikoortssituatie vandaag, raden we je aan om gebruik te maken van de hooikoortsradar. De Hooikoortsradar is een handige tool waarmee je de actuele pollendruk en de verwachte hooikoortsbelasting kunt bekijken op basis van gegevens zoals pollenmetingen en weersomstandigheden.
Ook de website van het Pollennieuws is een goede bron om raad te plegen. Hier vind je naast een pollenkalender ook het pollennieuws. Door de hooikoortsradar en het pollennieuw te raadplegen, krijg je een beter inzicht in de pollenconcentratie en kun je bepalen of er vandaag mogelijk sprake is van hooikoorts. Zo kun je beter inschatten of er vandaag hooikoorts is en of jouw hooikoortsklachten sterker kunnen zijn.
Belangrijk om te weten is dat hooikoorts seizoensgebonden is en vaak samenhangt met de bloeiperiode van specifieke planten en bomen. Over het algemeen komen hooikoortsklachten vaak voor in het voorjaar en in de zomer, wanneer er veel pollen in de lucht zweven. Maar ook in het najaar of zelfs tijdens een zachte winter kun je heftige klachten hebben.
Klachten bij hooikoorts
Heb je last van specifieke klachten in de lente? Misschien heb je wel last van hooikoorts. Je kunt een pollenallergie herkennen aan de volgende hooikoorts symptomen:
Loopneus en verstopte neus
Veel mensen met hooikoorts hebben afwisselend een loopneus en een verstopte neus. Dit komt doordat het neusslijmvlies reageert op pollen in de lucht. Wanneer pollen in je neus terechtkomen, ziet je immuunsysteem deze als een indringer. Je lichaam maakt dan extra slijm aan om pollen en andere irriterende stoffen uit je neus af te voeren.
Tegelijkertijd kan het neusslijmvlies opzwellen door de allergische reactie. Hierdoor worden de neusholtes nauwer en kan je neus verstopt raken. Daardoor kun je last hebben van een loopneus, een verstopte neus of beide klachten afwisselend.
Een verstopte neus kan vooral vervelend zijn wanneer je probeert te slapen, te sporten of door je neus te ademen. Ook kun je merken dat je vaker door je mond gaat ademen of dat je minder goed ruikt. Vooral op dagen met veel pollen in de lucht kunnen deze hooikoortsklachten sterker aanwezig zijn.
Regelmatig niezen
Veel niezen is één van de meest herkenbare hooikoortsklachten. Het niezen is een natuurlijke reflex van het lichaam om pollen en andere irriterende stoffen uit de neus te verwijderen. Vooral op dagen met veel pollen in de lucht kunnen niesbuien vaker voorkomen.
Kriebelhoest
Bij hooikoorts kun je ook last hebben van een droge kriebelhoest. Dit komt doordat pollen de keel en luchtwegen kunnen irriteren. De kriebel in de keel zorgt ervoor dat je vaker moet hoesten, vooral wanneer je veel buiten bent geweest.
Gezwollen, jeukende of tranende ogen
Jeukende, rode of tranende ogen zijn typische symptomen van hooikoorts. Wanneer pollen in contact komen met het slijmvlies van je ogen kan er een allergische reactie ontstaan. Hierdoor kunnen je ogen gaan jeuken, branderig aanvoelen of extra tranen.
Jeukende of pijnlijke neus
Een jeukende neus is ook één van de veelvoorkomende hooikoorts symptomen. Deze jeuk ontstaat doordat het neusslijmvlies reageert op pollen. Soms kan je neus ook gevoelig of pijnlijk aanvoelen door het veel snuiten of wrijven.
Jeuk in keel of gehemelte
Naast een jeukende neus kun je ook last hebben van jeuk in je keel of je gehemelte. Dit ontstaat doordat pollen het slijmvlies in je mond en keel irriteren. Het kan een kriebelend gevoel geven waardoor je vaker moet slikken of je keel moet schrapen.
Keelpijn of opgezwollen keel
Pollen kunnen ook je keel irriteren. Dit kan een kriebelig gevoel of lichte keelpijn veroorzaken. Bij sommige mensen voelt de keel wat opgezwollen of gevoelig aan, vooral tijdens periodes met veel pollen in de lucht.
Vermoeidheid
Hooikoorts kan ook invloed hebben op je energie. Door de allergische reactie in je lichaam en een verstoorde nachtrust door een verstopte neus voelen veel mensen met hooikoorts zich vermoeid of minder fit.
Hoofdpijn
Bij sommige mensen kan hooikoorts hoofdpijn veroorzaken. Dit kan bijvoorbeeld ontstaan door druk op de bijholten of doordat de neus langdurig verstopt zit. De hoofdpijn kan vooral merkbaar zijn tijdens dagen met veel pollen in de lucht.
Druk op de bijholten
Door zwelling van het neusslijmvlies kunnen de bijholten minder goed doorstromen. Hierdoor kun je een drukkend gevoel ervaren rond de neus, het voorhoofd of de wangen.
Slijm in de keel
Bij hooikoorts kan slijm vanuit de neus naar de keel lopen. Dit wordt ook wel postnasale drip genoemd. Hierdoor kun je het gevoel hebben dat er constant slijm in je keel zit of dat je vaak moet kuchen of je keel moet schrapen.
Als je last van een of meerdere van deze klachten hebt, en merkt dat deze vooral voorkomen wanneer de natuur in bloei staat, is er een grote kans dat je hooikoorts hebt.
Wist je dat: Sommige vrouwen minder last hebben van hooikoortsklachten tijdens hun zwangerschap? Dit komt doordat het immuunsysteem en de hormoonhuishouding veranderen. In enkele gevallen wordt de hooikoorts juist erger.
Voor welke pollen ben je allergisch?
Hooikoorts kan het hele jaar door voorkomen, afhankelijk van welke pollen de allergische reactie veroorzaken. Je kunt allergisch zijn voor drie soorten pollen:
- De pollen van bomen
- De pollen van grassen
- De pollen van kruiden
Als je weet voor welke soort stuifmeel je allergisch bent, kun je opzoeken wanneer dit soort pollen actief is en je dus symptomen van hooikoorts kunt verwachten. Hieronder vertellen wij hoe het pollenseizoen verloopt.
Tip: Het Deventer Ziekenhuis heeft speciaal voor kinderen een allergie-app ontwikkeld waarmee kinderen zelf meer grip kunnen krijgen op hun hooikoorts. Deze app helpt kinderen en hun ouders en dokters bij het ontdekken hoe ze hun klachten kunnen verminderen.
Verloop van het pollenseizoen
De natuur staat niet het hele jaar door gelijktijdig in bloei. Daardoor zijn je allergische klachten gebonden aan het moment waarop de bomen, grassen of kruiden waarvoor jij allergisch bent in bloei staan.
- Het boompollenseizoen loopt van ongeveer januari tot en met juni. Met name de berkenfamilie zorgt voor de meeste hooikoortsklachten.
- Het graspollenseizoen loopt van maart tot en met september. Maar met name tussen mei en juli zorgen de graspollen voor de meeste allergische reacties.
- Het kruidenpollenseizoen begint aan het begin van de zomer en kan nog tot november duren. Hierdoor hebben veel mensen ook in het najaar last van een pollenallergie.
Tip: Het gehele overzicht van de hooikoortsseizoenen vind je in de pollenkalender.
Hoe kom je van de hooikoortsklachten af?
Je kan een pollenallergie zoveel mogelijk voorkomen en bestrijden op natuurlijke wijze. De volgende tips helpen bij het verminderen van de hooikoortsklachten:
- Draag een zonnebril
- Reinig je ogen
- Spoel je neus
- Was je handen en haar
- Hang gewassen kleding binnen op
- Houd ramen en deuren gesloten
- Maak regelmatig schoon
- Sluit de ramen van de auto
Hooikoorts betekent niet dat je het voorjaar en de zomer binnen hoeft door te brengen. Met de juiste aanpak kunnen mensen met hooikoorts ook buiten van het mooie weer genieten. Ga je op vakantie? Lees je van tevoren in hoe je hooikoortsklachten op vakantie voorkomt. Of heb je last van pollen in je eigen tuin? Met deze tips maak je je tuin hooikoortsvriendelijk en verlaag je het aantal pollen dat irritaties opwekt, zodat je zonder niesbuien van het buitenleven kunt genieten.
Tip: Internist-allergoloog Theo Roovers van het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg adviseert om wat vaseline in je neus te smeren. Je creëert als het ware een barrière en het stuifmeel blijft aan de vaseline plakken.
Voordelen neusdouche bij hooikoorts
Eén van de beste tips tegen hooikoortssymptomen is om de neus te spoelen met een neusdouche. Dokter Jan van der Borden, KNO-arts en redacteur van neus.nu, vertelt:
“Het vergt even wat handigheid maar als je het gewend bent, kan je neus schoon spoelen met de Rhino Horn een zegen zijn in het hooikoortsseizoen.”
Dokter Jan van der Borden, KNO-arts
Doordat je het water het ene neusgat in spoelt, en via het andere neusgat er weer uit, spoel je de pollen direct weg. Dit is een groot voordeel ten opzichte van andere methodes, waarbij de pollen in je neus blijven. Daarnaast is een voordeel van neusspoelen dat de zoutoplossing je neusslijmvlies kalmeert. Zo heb je minder last van hooikoortsklachten en kun je makkelijker ademen in de lente. Volgens een artikel in de American Family Physician kunnen nasale zoutspoelingen de ernst van allergische symptomen tot acht weken verminderen in vergelijking met geen behandeling.
Wist je dat: neus spoelen super simpel is met de Rhino Horn? De vorm van het kannetje zorgt ervoor dat er een natuurlijke druk ontstaat, waardoor het water door je neus spoelt. En je hebt alleen zout en water uit de supermarkt nodig!
De Rhino Horn is te koop bij de apotheek en online. Klik hier voor de verkooppunten van de Rhino Horn.
Veelgestelde vragen
Hooikoorts is een allergische reactie van je immuunsysteem op pollen van bomen, grassen of kruiden. Wanneer deze pollen in je neus of ogen terechtkomen kan je lichaam histamine aanmaken. Dit veroorzaakt verschillende hooikoortssymptomen zoals niezen, een verstopte neus en jeukende ogen.
De meest voorkomende hooikoorts symptomen zijn niezen, een loopneus, een verstopte neus en jeukende of tranende ogen. Sommige mensen krijgen daarnaast klachten zoals vermoeidheid, hoofdpijn of een kriebel in de keel. De klachten ontstaan meestal wanneer er veel pollen in de lucht aanwezig zijn.
Je kunt hooikoorts en verkoudheid onderscheiden door te letten op de symptomen en wanneer ze optreden. Hooikoorts klachten ontstaan vaak wanneer bomen, grassen of kruiden in bloei staan en gaan meestal gepaard met jeukende ogen en veel niezen. Bij een verkoudheid heb je vaker keelpijn, koorts of dik snot en verdwijnen de klachten meestal na een paar dagen.
Het hooikoortsseizoen loopt meestal van het vroege voorjaar tot in het najaar. Boompollen komen vooral voor tussen januari en juni, terwijl graspollen vaak actief zijn van maart tot september. Sommige kruidenpollen kunnen zelfs tot in november klachten veroorzaken.
De ernst van hooikoortsklachten hangt sterk af van de hoeveelheid pollen in de lucht. Op warme, droge en winderige dagen kunnen pollen zich makkelijker verspreiden. Daardoor kunnen hooikoorts symptomen op zulke dagen sterker aanwezig zijn.
Hooikoorts volledig voorkomen is moeilijk, maar je kunt de klachten wel beperken. Door bijvoorbeeld ramen gesloten te houden, je kleding binnen te drogen en regelmatig je handen en gezicht te wassen, kun je de hoeveelheid pollen verminderen. Ook het spoelen van je neus kan helpen om pollen uit je neus te verwijderen.
Ja, neusspoelen kan helpen om hooikoorts symptomen te verminderen. Door je neus met een zoutoplossing te spoelen worden pollen en andere irriterende stoffen uit de neusholten verwijderd. Hierdoor kan de neus vrijer aanvoelen en kunnen klachten zoals een verstopte neus afnemen.
Niet iedereen reageert hetzelfde op pollen. Erfelijke aanleg speelt een belangrijke rol bij het ontwikkelen van allergieën. Daarnaast kunnen factoren zoals luchtvervuiling en langdurige blootstelling aan pollen invloed hebben op hoe sterk iemand reageert.
Ja, sommige mensen hebben bijna het hele jaar klachten. Dit kan gebeuren wanneer je allergisch bent voor meerdere soorten pollen die in verschillende seizoenen voorkomen. Ook andere allergieën, zoals huisstofmijt, kunnen vergelijkbare klachten geven buiten het pollenseizoen.
Bronvermelding
- Cleback, K. T., Naccarato, J., & Riley, T. D. (2019). Saline irrigation for allergic rhinitis. American Family Physician, 99(9), 544-545.
