Pollenkalender hooikoorts: wanneer heb je last van pollen?

Heb je ieder jaar last van niesbuien, een verstopte neus, jeukende ogen of vermoeidheid tijdens de lente of zomer? Dan is de kans groot dat je last hebt van hooikoorts. Maar wist je dat het hooikoortsseizoen tegenwoordig bijna het hele jaar kan duren? Dat komt doordat verschillende soorten bomen, grassen en kruiden op andere momenten pollen verspreiden. Welke klachten je krijgt, hangt af van de pollen waarvoor je allergisch bent. Sommige mensen reageren vooral op boompollen in het vroege voorjaar, terwijl anderen juist klachten krijgen van graspollen of kruidenpollen in de zomer en nazomer. Met een pollenkalender zie je precies wanneer welke pollen actief zijn en wanneer je de meeste hooikoortsklachten kunt verwachten. Zo kun je beter inspelen op periodes met veel pollen in de lucht en op tijd maatregelen nemen. In dit artikel lees je alles over het pollenseizoen in Nederland, wanneer bomen, grassen en kruiden bloeien en wat je kunt doen bij hooikoortsklachten.

Wat is een pollenkalender?

Een pollenkalender laat zien wanneer bomen, grassen en kruiden pollen verspreiden tijdens het hooikoortsseizoen. Deze pollen, ook wel stuifmeel genoemd, kunnen hooikoortsklachten veroorzaken bij mensen met een pollenallergie. Mensen met hooikoorts kunnen allergisch zijn voor verschillende soorten pollen. De meest voorkomende zijn boompollen, graspollen en pollen van kruiden en onkruiden. Met een pollenkalender kun je beter voorspellen wanneer deze pollen actief zijn en wanneer je de meeste last kunt krijgen van hooikoorts. Zo kun je op tijd maatregelen nemen op dagen met veel pollen in de lucht.

Welke periode de meeste klachten veroorzaakt, verschilt per persoon en hangt af van de pollen waarvoor je allergisch bent. Sommige mensen reageren vooral op boompollen, zoals berk of els, terwijl anderen juist klachten krijgen van graspollen of kruidenpollen van bijvoorbeeld bijvoet en ambrosia.

Wanneer begint het hooikoortsseizoen?

Het hooikoortsseizoen in Nederland begint vaak al in januari en kan doorgaan tot september of zelfs oktober. Welke periode voor jou de meeste hooikoortsklachten veroorzaakt, hangt af van de pollen waarvoor je allergisch bent. Sommige mensen hebben vooral last van boompollen in het voorjaar, terwijl anderen juist reageren op gras- of kruidenpollen in de zomer. 

In grote lijnen ziet de pollenkalender in Nederland er zo uit:

• Januari t/m mei: vooral boompollen
• Mei t/m augustus: vooral graspollen
• Juli t/m oktober: vooral kruiden- en onkruidpollen

De grootste piek van het hooikoortsseizoen ligt meestal in mei en juni. In deze maanden bloeien veel grassoorten tegelijkertijd, waardoor de hoeveelheid pollen in de lucht snel toeneemt. Daardoor ervaren veel mensen juist in deze periode meer klachten zoals niezen, een verstopte neus en jeukende ogen.

Wat is het boompollenseizoen?

Boompollen zijn vaak de eerste pollen die hooikoortsklachten veroorzaken. Het boompollenseizoen in Nederland loopt grofweg van januari tot en met juni. In deze maanden komen verschillende boomsoorten tot bloei en verspreiden ze stuifmeel, ook wel pollen genoemd, in de lucht. Vooral mensen met een allergie voor hazelaar, els of berk merken al vroeg in het jaar klachten zoals niezen, een loopneus, jeukende ogen en een verstopte neus.

Door klimaatverandering en zachtere winters begint het pollenseizoen steeds vroeger. Sommige bomen kunnen tegenwoordig zelfs al in december pollen verspreiden. Daardoor hebben veel mensen langer last van hooikoorts dan vroeger.

Welke periode de meeste klachten veroorzaakt, hangt af van de boomsoorten waarvoor je allergisch bent. Als je weet wanneer bepaalde boompollen actief zijn, kun je beter voorspellen wanneer je klachten kunt verwachten. Vooral op droge en winderige dagen kunnen pollenconcentraties snel toenemen.

Overzicht boomsoorten

Dit zijn de bomen die voor de meeste hooikoortsklachten zorgen in het boompollenseizoen:

• Hazelaars
• Elzen
• Wilgen en coniferen
• Haagbeuken
• Berken
• Dennen en sparren
• Beuken, eiken en kastanjes
• Lindes
• Ceders

Pollen van hazelaars

De hazelaar is samen met de els één van de eerste bomen die in bloei komt na de winter. Hazelaars groeien veel in loofbossen en aan bosranden en kunnen vanaf januari tot begin april pollen verspreiden. Bij zachte winters kan de bloei zelfs al in december beginnen.

De hoeveelheid pollen in de lucht hangt sterk af van het weer. Op droge en winderige dagen kunnen de pollenconcentraties snel oplopen, waardoor hooikoortsklachten vaak erger worden. Ook kunnen weersomstandigheden invloed hebben op het moment waarop hazelaars precies in bloei komen. De afgelopen jaren kwamen soms de hazelaars wat later tot bloei door het winterse weer.

De stuifmeelconcentraties in de lucht zijn namelijk sterk afhankelijk van de weersomstandigheden

Ann Packeu, onderzoekscentrum Sciensano

Maar dat betekent helaas niet dat je dit jaar geen last van de pollen van de hazelaar zult hebben. “Wanneer bloemen rijp zijn en klaar om hun stuifmeel in de lucht af te geven en er gunstige weersomstandigheden heersen, kunnen de concentraties snel toenemen,” aldus Packeu.

Pollen van elzen

Ook de els bloeit vroeg in het jaar, meestal van januari tot eind maart. In sommige steden en dorpen kunnen elzen zelfs al in december pollen afgeven. Daardoor behoren elzen vaak tot de eerste veroorzakers van hooikoortsklachten in het jaar.

In Nederland komen vooral de zwarte en witte els voor. Je herkent deze bomen aan de donkere elzenproppen die aan de takken hangen. Vooral tijdens droge dagen kunnen de pollen van elzen zich snel verspreiden.

Pollen van wilgen en coniferen

Na hazelaars en elzen komen wilgen en coniferen in bloei. Vooral de boswilg, katwilg en schietwilg verspreiden vanaf februari pollen in de lucht. Ook sommige coniferen produceren veel pollen. Vooral soorten zoals Taxus, Thuja en Chamaecyparis kunnen hooikoortsklachten veroorzaken bij gevoelige mensen.

Hoewel coniferen minder vaak genoemd worden bij hooikoorts, kunnen sommige mensen hier toch gevoelig op reageren. Vooral op droge en winderige dagen kunnen deze pollen zich makkelijk verspreiden.

Pollen van haagbeuken

De haagbeuk bloeit meestal tussen maart en mei. Deze boom komt vooral voor in het zuiden van Nederland, maar wordt tegenwoordig ook steeds vaker geplant in woonwijken en steden. Daardoor komen steeds meer mensen in aanraking met de pollen van de haagbeuk.
Vooral tijdens het voorjaar kunnen mensen met een pollenallergie hierdoor meer last krijgen van hooikoortsklachten zoals niezen en een verstopte neus.

Pollen van berken

De berk is één van de grootste veroorzakers van hooikoorts in Nederland. Berkenpollen zorgen vaak voor heftige klachten zoals niesbuien, jeukende ogen en een verstopte neus. De bloeiperiode van de berk ligt meestal in april en mei. Ondanks deze relatief korte periode ervaren veel mensen juist tijdens de bloei van de berk de meeste hooikoortsklachten. Dat komt doordat berken grote hoeveelheden pollen verspreiden die zich makkelijk door de lucht verplaatsen.

Ongeveer zeven procent van de Nederlandse bevolking heeft een berkenallergie. Dit klinkt misschien niet veel. Maar ga maar na: dit zijn meer dan 1 miljoen Nederlanders.

Pollen van dennen en sparren

Naaldbomen zoals dennen en sparren worden minder vaak genoemd bij hooikoorts, maar kunnen wel degelijk klachten veroorzaken. Deze bomen bloeien meestal tussen april en juni.

De pollen van dennen en sparren kunnen zich over grote afstanden verspreiden. Daardoor hoef je niet direct naast deze bomen te wonen om toch last te krijgen van pollen in de lucht. Vooral tijdens droge dagen kunnen de pollenconcentraties flink toenemen.

Pollen van beuken, eiken en tamme kastanjes

Beuken, eiken en tamme kastanjes behoren tot de zogenoemde windbestuivers. Deze bomen produceren veel pollen die zich makkelijk door de lucht verspreiden. Vooral tijdens droge dagen kunnen mensen met hooikoorts hierdoor meer klachten ervaren. De meeste van deze bomen bloeien in april en mei.

Omdat deze bomen veel voorkomen in bossen, parken en woonwijken, komen veel mensen regelmatig in aanraking met deze pollen.

Pollen van lindes

De linde is één van de laatste bomen die in bloei komt tijdens het boompollenseizoen. Deze boom bloeit meestal in juni en juli. Sommige mensen reageren niet alleen op de pollen van de linde, maar ook op de geur van de bloesem. Wanneer de linde is uitgebloeid, loopt het boompollenseizoen langzaam ten einde.

Voor veel mensen betekent dit ook het einde van de ergste klachten van boompollen. Daarna begint meestal het kruiden- en onkruidpollenseizoen.

Pollen van ceders

Ceders vormen een uitzondering binnen het boompollenseizoen. Deze bomen bloeien namelijk pas in september en oktober. Deze bomen zijn vooral te vinden in parken en tuinen. De pollen van ceders verspreiden zich meestal lokaal. Daardoor krijg je vooral klachten wanneer je dicht bij deze bomen in de buurt bent.

Hoewel ceders minder vaak voorkomen dan andere bomen in deze lijst, kunnen gevoelige mensen in het najaar alsnog last krijgen van hooikoortsklachten door deze pollen.

Wat is het graspollenseizoen?

Na het boompollenseizoen begint het graspollenseizoen. Voor veel mensen met hooikoorts is dit de zwaarste periode van het jaar. Dat komt doordat gras bijna overal groeit en grote hoeveelheden pollen verspreidt. In mei en juni bereiken de pollenconcentraties vaak hun piek, waardoor hooikoortsklachten snel kunnen toenemen.

Het graspollenseizoen loopt meestal van mei tot en met augustus. Vooral op warme, droge en winderige dagen verspreiden graspollen zich makkelijk door de lucht. Daardoor krijgen veel mensen meer last van niesbuien, een verstopte neus, jeukende ogen en vermoeidheid.

Omdat gras overal voorkomt, zijn graspollen moeilijk te vermijden. Bermen, weilanden, parken en grasvelden kunnen tijdens het pollenseizoen grote hoeveelheden pollen verspreiden. Daardoor komen veel mensen tijdens de lente en zomer bijna dagelijks in aanraking met graspollen.

Overzicht grasssoorten

Dit zijn de grassoorten die het vaakst hooikoortsklachten veroorzaken tijdens het graspollenseizoen:

• Engels raaigras
• Timoteegras
• Veldbeemdgras
• Kropaar
• Straatgras

Pollen van engels raaigras

Engels raaigras is één van de bekendste veroorzakers van hooikoorts in Nederland. Dit gras groeit veel in bermen, weilanden en gazons en verspreidt grote hoeveelheden pollen tussen mei en juli.

Vooral tijdens droge en winderige dagen kunnen de pollen zich snel verspreiden. Daardoor ervaren veel mensen juist in deze periode meer hooikoortsklachten zoals niezen, jeukende ogen en een verstopte neus.

Pollen van timoteegras

Timoteegras bloeit vooral in juni en juli en staat bekend om de sterke pollenproductie. Veel mensen met hooikoorts reageren gevoelig op deze grassoort.

Omdat timoteegras veel voorkomt in weilanden en grasvelden, komen mensen tijdens het graspollenseizoen regelmatig in aanraking met deze pollen. Vooral tijdens warme zomerdagen kunnen de klachten daardoor sneller toenemen.

Pollen van veldbeemdgras

Veldbeemdgras komt veel voor in plantsoenen, grasvelden en bermen. Tijdens het graspollenseizoen kan deze grassoort bijdragen aan hooikoortsklachten zoals niezen en een verstopte neus.

Vooral tijdens warme en droge dagen kunnen de pollenconcentraties van veldbeemdgras snel toenemen. Daardoor merken veel mensen juist in de zomerperiode meer klachten.

Pollen van kropaar

Kropaar groeit veel langs wegen en in bermen. Deze grassoort verspreidt vooral in het begin van de zomer grote hoeveelheden pollen.

Mensen met een graspollenallergie kunnen hierdoor juist tijdens warme zomerdagen extra klachten ervaren. Vooral op droge dagen verspreiden de pollen zich makkelijk door de lucht.

Pollen van straatgras

Straatgras komt veel voor in stedelijke gebieden en kan gedurende een groot deel van het jaar pollen verspreiden. Vooral mensen met een gevoelige pollenallergie kunnen hier last van krijgen.

Doordat straatgras veel voorkomt in woonwijken, parken en steden, komen mensen vaak ongemerkt met deze pollen in aanraking. Daardoor kunnen hooikoortsklachten soms langer aanhouden dan verwacht.

Wat is het kruiden- en onkruidpollenseizoen?

Na het graspollenseizoen volgen de kruiden- en onkruidpollen. Vooral bijvoet, ambrosia, weegbree en zuring staan bekend om hun pollen. Deze planten bloeien meestal tussen juli en september en kunnen in deze periode veel hooikoortsklachten veroorzaken.

Sommige kruiden en onkruiden kunnen zelfs tot in oktober pollen verspreiden. Daardoor hebben veel mensen ook aan het einde van de zomer of in het begin van de herfst nog last van hooikoorts.

Net als bij boom- en graspollen hangen de pollenconcentraties sterk af van het weer. Vooral op warme, droge en winderige dagen kunnen kruidenpollen zich snel verspreiden. Daardoor nemen hooikoortsklachten op deze dagen vaak toe.

Overzicht kruiden en onkruidpollen

Dit zijn de kruiden en planten die het vaakst hooikoortsklachten veroorzaken:

• Bijvoet
• Ambrosia
• Weegbree
• Zuring
• Brandnetel

Pollen van bijvoet

Bijvoet is één van de bekendste kruiden die hooikoortsklachten veroorzaakt. Deze plant bloeit meestal tussen juli en september en verspreidt veel pollen tijdens warme en droge dagen. Vooral aan het einde van de zomer kunnen mensen met hooikoorts hierdoor meer klachten krijgen zoals niezen, jeukende ogen en een verstopte neus.

Pollen van ambrosia

Ambrosia staat bekend om zijn sterke allergische reacties. De plant bloeit laat in het seizoen, meestal van augustus tot oktober. Daardoor kunnen hooikoortsklachten langer aanhouden dan veel mensen verwachten. Hoewel ambrosia minder voorkomt in Nederland dan sommige andere planten, kunnen de pollen al in kleine hoeveelheden klachten veroorzaken. Vooral gevoelige mensen kunnen hier veel last van hebben.

Pollen van weegbree en zuring

Ook weegbree en zuring kunnen hooikoortsklachten veroorzaken. Deze kruiden bloeien meestal in de zomermaanden en komen veel voor langs wegen, grasvelden en weilanden.

Doordat deze planten veel voorkomen in de natuur en openbare ruimtes, komen mensen regelmatig in aanraking met de pollen. Vooral tijdens droge zomerdagen kunnen de klachten sneller toenemen.

Pollen van brandnetels

Brandnetels worden niet altijd direct met hooikoorts in verband gebracht, maar kunnen wel pollen verspreiden die klachten veroorzaken bij gevoelige mensen. Vooral tijdens droge en warme zomerdagen kunnen de pollen van brandnetels bijdragen aan hooikoortsklachten. Daardoor kunnen sommige mensen ook in de nazomer last blijven houden van hooikoorts.

Waarom hooikoorts steeds vroeger begint

Klimaatverandering heeft steeds meer invloed op het hooikoortsseizoen. Doordat de winters zachter worden en de temperaturen stijgen, beginnen bomen, grassen en kruiden steeds eerder te bloeien. Daardoor kunnen pollen tegenwoordig al in de winter in de lucht aanwezig zijn.

Ook duurt het pollenseizoen vaak langer dan vroeger. Sommige planten produceren bovendien meer pollen door warm en droog weer. Daardoor ervaren veel mensen langer en vaker hooikoortsklachten gedurende het jaar.

Hoe herken je hooikoortsklachten?

Hooikoorts ontstaat door een allergische reactie op pollen. Je afweersysteem ziet pollen als een indringer, waardoor klachten ontstaan aan de neus, ogen en luchtwegen. Veelvoorkomende hooikoortsklachten zijn:

• Niezen
• Een verstopte neus
• Een loopneus
• Jeukende of tranende ogen
• Kriebel in de keel
• Hoesten
• Vermoeidheid

Veel mensen merken dat klachten erger worden op droge en winderige dagen. Op deze dagen verspreiden pollen zich namelijk makkelijker door de lucht, waardoor je sneller met pollen in aanraking komt.

Tips om hooikoortsklachten te verminderen

Hooikoorts kun je helaas niet vermijden, maar je kunt de klachten vaak wel beperken. Door slim om te gaan met pollen in je omgeving kun je de kans op klachten verkleinen. Deze tips kunnen helpen tijdens het pollenseizoen:

• Check dagelijks de hooikoortsradar om te weten wanneer je risico loopt
• Houd ramen gesloten op dagen met veel pollen in de lucht
• Draag een zonnebril buiten om pollen uit je ogen te houden
• Was je gezicht en haren nadat je buiten bent geweest
• Droog wasgoed liever binnen tijdens piekdagen
• Spoel je neus dagelijks met een zoutoplossing om pollen uit de neus te verwijderen

Vooral tijdens dagen met hoge pollenconcentraties kunnen deze gewoontes helpen om minder pollen binnen te krijgen. Daardoor ervaren veel mensen minder last van hooikoortsklachten tijdens het seizoen.

Lees hier onze 18 eenvoudige tips bij hooikoorts.

Neusspoelen bij hooikoorts

Een natuurlijke en effectieve manier om hooikoortsklachten te verminderen is neusspoelen met een zoutoplossing. Door je neus regelmatig te spoelen, verwijder je pollen, stof en andere prikkels uit de neusholte. Hierdoor voelt je neus vaak vrijer en rustiger aan. 

Ook helpt neusspoelen om het neusslijmvlies te ondersteunen tijdens het pollenseizoen. Veel mensen gebruiken neusspoelen daarom dagelijks tijdens periodes met veel pollen in de lucht. 

Met een neusdouche zoals Rhino Horn spoel je eenvoudig je neus met een zoutoplossing. Het is een veilig en volledig natuurlijk hulpmiddel zonder medicatie of bijwerkingen. Dankzij het eenvoudige gebruik en de effectieve werking is Rhino Horn een praktische oplossing voor dagelijkse neusverzorging tijdens het hooikoortsseizoen.

Conclusie

Het hooikoortsseizoen in Nederland duurt vaak langer dan veel mensen denken. Van boompollen in het vroege voorjaar tot graspollen en kruidenpollen in de zomer en nazomer kunnen verschillende soorten pollen hooikoortsklachten veroorzaken. Welke periode voor jou het zwaarst is, hangt af van de pollen waarvoor je allergisch bent.

Met een pollenkalender krijg je beter inzicht in wanneer bepaalde pollen actief zijn. Zo kun je beter voorspellen wanneer je klachten kunt verwachten en op tijd maatregelen nemen tijdens dagen met veel pollen in de lucht. Vooral op warme, droge en winderige dagen kunnen pollenconcentraties snel toenemen, waardoor klachten zoals niezen, een verstopte neus en jeukende ogen erger kunnen worden.

Gelukkig zijn er verschillende manieren om hooikoortsklachten zoveel mogelijk te beperken. Door bewust om te gaan met pollen in je omgeving en regelmatig je neus te spoelen bij hooikoorts, kun je vaak meer rust en verlichting ervaren tijdens het hooikoortsseizoen.

Neus spoelen met de Rhino Horn

Een natuurlijke en effectieve manier om hooikoortsklachten te verminderen is neusspoelen. Met een zoutoplossing spoel je het stuifmeel uit je neusholtes, waardoor je neus vrijer aanvoelt en je minder last hebt van niesbuien en een verstopte neus. Ook helpt het spoelen om het neusslijmvlies tot rust te brengen, waardoor je minder gevoelig reageert op pollen.

Met de Rhino Horn spoel je eenvoudig je neus in 4 stappen. Het is een veilig en volledig natuurlijk hulpmiddel, zonder medicatie of bijwerkingen. Je kunt het dagelijks gebruiken tijdens het pollenseizoen, of zelfs meerdere keren per dag op dagen met veel pollen in de lucht.

Veelgestelde vragen

Bronvermelding

• KNMI: Hooikoorts beïnvloed door klimaatverandering. 2 april 2019.
• Ann Packeu, onderzoekster bij Sciensano, in het artikel ‘Stuifmeelseizoen 2021 start met pollen van els en hazelaar’. (GHO 16-02-21, 11:23. Bron: Belga)
• Hooikoortsradar.nl: Actuele informatie over pollenverwachting en bloeiperiodes